Сақтандыру медиация
Сақтандыру компанияларымен төлемдер мен шарт талаптары жөніндегі келіспеушіліктер.
Сақтандыру медиациясы — сақтанушы, сақтандырылған адам немесе пайда алушы мен сақтандыру компаниясы арасындағы келіспеушіліктерді тәуелсіз делдалдың қатысуымен реттеу. Адам өзін жағымсыз оқиғалардың қаржылық салдарынан қорғау үшін полис сатып алады және сақтандыру төлемін тез алуға үміттенеді. Ал сақтандырушы мән-жайларды тексеріп, жағдайдың шарт талаптарына сәйкес келетініне көз жеткізуге міндетті. Олардың түсініктері — оқиғаның сақтандыру жағдайы болып табыла ма, залалдың мөлшері қандай, қандай құжаттар қажет деген мәселелер бойынша — алшақтаған кезде дау туындайды. Медиация оны істі ұзаққа созылатын сот процесіне жеткізбей, мәні бойынша талқылауға мүмкіндік береді. Рәсім ҚР «Медиация туралы» Заңына негізделеді, ал басталған іс шеңберінде бейбіт реттеу Азаматтық процестік кодекс ережелеріне сәйкес мүмкін.
Қандай сақтандыру даулары медиацияға жарамды
- оқиғаның сақтандыру жағдайы деп танылмауы себебінен сақтандыру төлемінен бас тарту;
- төлем мөлшерімен және сақтандырушының тапсырысы бойынша жүргізілген залал бағалауымен келіспеу;
- көлік құралдары иелерінің азаматтық-құқықтық жауапкершілігін міндетті сақтандыру және ерікті автосақтандыру бойынша даулар;
- мүлікті — тұрғын үйді, тауарларды, жабдықты сақтандыру бойынша төлемдер;
- өмірді сақтандыру, жазатайым оқиғалардан сақтандыру, медициналық сақтандыру, шетелге шығатындарды сақтандыру;
- сақтандырушының оқиғаға кінәлі адамға қоятын кері талаптары (регресс);
- жүктерді, құрылыс-монтаж тәуекелдерін, жауапкершілікті сақтандыру шарттары бойынша сақтандыру компаниясы мен корпоративтік клиент арасындағы даулар;
- шартты мерзімінен бұрын бұзу және сақтандыру сыйлықақысының бір бөлігін қайтару мәселелері.
Рәсім қалай өтеді
- Өтініш. Сақтанушы немесе пайда алушы полисті, хат алмасуды және сақтандырушының шешімін қоса беріп, медиаторға жүгінеді.
- Сақтандырушыны шақыру. Медиатор сақтандыру компаниясына дауды келіссөздер арқылы реттеуді ұсынады. Компания шешім қабылдау өкілеттігі бар өкілін жібереді.
- Медиация туралы шарт. Тараптар рәсімнің ережелері мен құпиялылық режимін келіседі.
- Шарт талаптарын талдау. Сақтандыру қағидалары, ерекшеліктер, тараптардың міндеттері бірлесіп зерделенеді; бас тартудың немесе сома жөніндегі даудың нақты неге негізделгені анықталады.
- Дәлелдемелермен жұмыс. Тараптар қосымша тексеру, мысалы, тәуелсіз бағалау жүргізу туралы уағдаласа алады, оған жұмсалатын шығыстар келісім бойынша бөлінеді.
- Шешім іздеу және келісім. Сома, мерзімдер және төлем тәртібі жөніндегі уағдаластықтар дауды реттеу туралы келісімде бекітіледі.
Сақтандыру дауларындағы медиацияның артықшылықтары
Сақтандыру дауы әрдайым дерлік сараптамалық мәселелермен байланысты: жөндеу құны, өрттің себебі, жарақаттың жазатайым оқиғамен байланысы. Сотта бұл көбінесе сот сараптамасын тағайындауды және ұзақ күтуді білдіреді. Медиацияда тараптар өздері қай маманға сенетіндері туралы уағдаласып, уақытты үнемдей алады. Клиент үшін бұл — ақшаны тезірек және процестегі өкілге шығын шығармай алу мүмкіндігі. Сақтандырушы үшін — сот шығындарының азаюы және әділ шешім алғаннан кейін полисті ұзартуға бейім клиентті сақтап қалу. Рәсімнің құпиялылығы азаматтың жеке ақпаратын, мысалы, денсаулық жағдайы туралы мәліметтерді де, компанияның залалдарды реттеуге қатысты ішкі тәсілдерін де қорғайды.
Медиатордың рөлі
Сақтандыру дауындағы медиатор бағалаушының, сарапшы-дәрігердің немесе заңгердің орнын баспайды. Ол сақтандыру қағидаларын тараптардың орнына түсіндірмейді және сақтандырушының төлеуге міндетті-міндетті еместігін шешпейді. Оның міндеті — тараптарға бір-бірінің ұстанымын түсінуге, даудың қандай фактілерге сүйенетінін анықтауға және екі тарап та сенетін тексеру рәсімін әзірлеуге көмектесу. Нақты сұрақтар қою үшін медиаторға сақтандыру ісінің жалпы қағидаттарын білген пайдалы. Мұнда тәуелсіздік пен бейтараптық талаптары ерекше маңызды: сақтандыру компаниясымен немесе агентпен ынтымақтасатын медиатор бұл байланыстарын келіссөздер басталғанға дейін ашып көрсетуге тиіс.
Нәтиже: дауды реттеу туралы келісім
Келісімде төлемнің мөлшері, оны аудару мерзімдері мен тәсілі, зақымдалған мүліктің немесе жарамды қалдықтардың тағдыры, сондай-ақ, егер тараптар осыған келіссе, осы жағдай бойынша одан әрі талап қоюдан өзара бас тарту көрсетіледі. Соттан тыс келісімді сақтандырушы, әдетте, залалдарды реттеудің ішкі рәсімдері арқылы өз еркімен орындайды. Егер талап-арыз берілген болса, келісім бекіту үшін сотқа ұсынылады және одан кейін сот актісімен тең дәрежеде орындалуға жатады. Қол қоймас бұрын қандай талаптарды жабатыныңызды мұқият тексеріңіз: одан әрі талап қоюдан бас тарту саналы шешім болуы тиіс.
Медиация қашан жарамайды
Егер сақтандырушы сақтандыру алаяқтығына күдіктеніп, материалдарды құқық қорғау органдарына берген болса, төлем туралы келіссөздер, әдетте, тексеру аяқталғанға дейін кейінге қалдырылады. Дау тек заңды түсіндіруге ғана саятын болса және тараптар соттың прецеденттік шешімін күтіп, қағидатты ұстанымда тұрса, медиацияның тиімділігі төмен. Жүйелі бұзушылықтар туралы сөз болғанда рәсім сақтандыру нарығын реттеу мен қадағалауды жүзеге асыратын органдарға жүгінуді алмастырмайды. Сонымен қатар талап қою мерзімін қадағалаңыз: келіссөздер оны өткізіп алуға себеп болмауы тиіс.
Қалай дайындалу керек
- Полисті және оқиға болған күні қолданыста болған сақтандыру қағидаларын табыңыз.
- Оқиға туралы құжаттарды жинаңыз: уәкілетті органдардың анықтамаларын, фотосуреттерді, медициналық қорытындыларды, сметаларды.
- Сақтандырушының жазбаша бас тартуын немесе есеп-қисабын және бүкіл хат алмасуды сақтаңыз.
- Бағалаумен келіспесеңіз, балама есеп-қисапты немесе басқа маманның қорытындысын дайындаңыз.
- Сіз үшін қандай сома мен қандай төлем мерзімдері қолайлы екенін анықтаңыз.
Практикадан мысал
Болжамды жағдай: шағын қойманың иесі тауарды өрттен және су басудан сақтандырған. Жылыту құбыры жарылғаннан кейін өнімнің бір бөлігі бүлінген, бірақ сақтандырушы жылыту жүйесіне қызмет көрсетілмегенін алға тартып, төлемнен бас тартқан. Иесі қызмет көрсету жүргізілгенін, бірақ актілер толық сақталмағанын айтқан. Медиацияда тараптар апаттың себебін бағалау үшін келісілген маманды тартуға, ал оның қорытындысы бойынша даулы позицияларды ескере отырып, өтемнің едәуір бөлігін төлеуге уағдаласты. Ұзаққа созылуы мүмкін сот процесі қажет болмады.
Порталда медиаторды қалай таңдауға болады
Порталдағы кәсіби медиаторлар тізілімінде «Сақтандыру медиациясы» түрін және қажетті қаланы таңдаңыз. Маманның профилінде оның сақтандыру дауларындағы тәжірибесіне және жеке тұлғалармен, бизнеспен немесе клиенттердің екі санатымен де жұмыс істейтініне назар аударыңыз. Егер сақтандыру компаниясы басқа қалада орналасса, келіссөздерді қашықтан жүргізетін медиаторды таңдаған ыңғайлы. Сақтандырушыны, сақтандыру түрін және келіспеушіліктің мәнін көрсетіп, онлайн-өтінім жіберіңіз — маман келесі қадамдарды талқылау үшін сізбен хабарласады.
Материал анықтамалық сипатта болады және заң кеңесі болып табылмайды. Медиацияны нақты жағдайға қолдануға бола ма, оны медиатордан нақтылаңыз.
Осы түр бойынша медиаторлар
Барлығы (11)
Искаков Серик Салеханович
Ильясов Нурлан Галимуллаевич